शेयर बजार

सहकारी क्षेत्रको अधिकांस पूँजी लगानी अनुत्पादक क्षेत्रमा

Posted: 2018-06-10 09:31:03

 
सुनाखरी न्युज/
काठमाडौं-
पछिल्लोपटक सहकारी संस्थाको लगानी घरजग्गा खरीद बिक्री, वैदेशिक रोजगार र अध्ययन, यातायात क्षेत्रमा सीमित हुन पुगेको छ । जुन लगानीबाट राज्यलाई उल्लेखनीय प्रतिफल प्राप्त हुदैन । चर्को ब्याजमा सहकारीसँग ऋण लिएर मोटरसाइकल खरीद गर्नेको संख्या पनि ह्वात्तै बढेको छ ।
 
 रुपैयाँलाई उचित रुपमा आवश्यकता अनुसार परिचालन गर्न सकिएन भने त्यस प्रकारको रकमले राष्ट्रिय उत्पादकत्वमा सहयोग पु¥याउँछ भन्नु अर्थशास्त्रको नियम विपरीत हुन्छ । अहिले नेपालको अर्थतन्त्रमा सहकारी संस्थासँग भएको पूँजी उत्पादनका क्षेत्रमा भन्दा उपभोगका क्षेत्रमा धेरै लगानी भएको देखिन्छ । जसले नत पूँजी निर्माण, रोजगारी र उत्पादकत्व नै वृद्धि गरेको छ ।
 
सञ्चालनमा आएका ३४ हजार पाँच सय विभिन्न सहकारी संस्थामध्ये १८ हजार भन्दा बढीले प्रत्यक्ष वित्तीय कारोबार गरेका छन् । नीति, विधि र प्रविधिको अभावमा सहकारीसँग भएको रकम ढुकुटीमा ढुसीलाएर बसेको छ भन्दा फरक पर्दैन ।
 
अर्थ्विज्ञ गम्भीरबहादुर हाडाले सहकारी क्षेत्रको पूँजी अनुत्पादक क्षेत्रमा लगानी भएको दाबी गर्छन् । गाउँका सहकारीले छोराछोरीलाई विदेश पढाउन, रोजगारीमा पठाउन, विवाह, व्रतबन्ध र खेतबारी खरीद गर्न कार्यका लागि लगानी गर्ने गर्छन् । शहर बजारका सहकारीले भने ऋणीको सम्पत्तिको मूल्यका आधारमा मागअनुसारको कर्जा उपलब्ध गराउँदै आएको बुझिन्छ ।
 
नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रीय सहकारी संघ लि।(नेफ्स्कून) ले उपलबध गराएको तथ्यांकअनुसार १८ हजार सहकारी संस्थाले वित्तीय कारोबार गर्छन् । उनीहरुसँग रु तीन खर्ब भन्दा बढी पूँजी छ । जुन पूँजी सरकारको कूल बजेटको ३० प्रतिशत भन्दा बढी हो ।
 
अर्थशास्त्रको परिभाषामा बचत गरेर धनी भइदैन । बचत रकमलाई आवश्यकता अनुसार परिचालन गर्न सकियो भने कूल ग्राहस्थ उत्पादानमा योगदान पुग्न गई अर्थतन्त्र बलियो हुन्छ भनिन्छ । अर्थतन्त्र बलियो भएमा मात्र रोजगारी सिर्जना हुन गई जनता धनी हुन्छन् ।
 
अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाद्वारा आगामी आर्थिक वर्ष ०७५र७६ का लागि संघीय संसद्मा पेश भएको  बजेट मार्फत मुलुकको ब्यापार घाटा रु ६ खर्ब ७१ अर्ब २० करोड पुगेको बताएका थिए । तर, ब्यापार घाटा कम गर्न सहकारीले किन कृषिमा लगानी गर्देनन् भनिन्छ ।
 
कृषिमा देखिएको परनिर्भरता सहकारीमा थन्किएको पूँजीले घटाउन सकिन्छ । तर, त्यसतर्फ सहकारी क्षेत्रका अगुवा र नीति निर्माताको ध्यान त्यसतर्फ देखिएको छैन । थोरै लगानीबाट सिमित प्रतिफल प्राप्त हुँदैमा सहकारीको लगानीले प्रतिफल दियो भन्न मिल्दैन ।
 
अहिले देखिएको सहकारीको लगानी जस्तै–गाई बाख्रा, माछा, बंगुर र कुखुरापालन तथा तरकारी र फलपूmल खेतीको लगानी बालुवामा पानी हालैजस्तै हो ।
 
सहकारी विज्ञ–केशव सापकोटाले सहकारीको पूँजी नेपालको कृषि क्षेत्रमा लगानी हुने हो भने दुई वर्ष्भित्र नेपाल कृषिमा पूर्ण आत्मनिर्भर हुने बताए । राष्ट्रिय सहकारी महासंघका अध्यक्ष केशव बडाल सहकारी ऐन र राज्यले ठूला लगानीका क्षेत्र जस्तै –जलस्रोत, पर्यटन र पूर्वाधारमा लगानीमा रोक लगाएको बताउँछन् ।
 
शहर बजारका सीमित टाठाबाठाले बैंकबाट थोरै ब्याजमा कर्जा लिने र सोही रकम सहकारीमा जम्मा गरी, बीचमा बसेर नाफा कमाउने प्रवृत्ति (बिचौलिया) को रकमले सहकारीलाई प्रभाव पारेको देखिन्छ ।
 
कानून न्याय तथा संसदीय व्यवस्थामन्त्री शेरबहादुर तामाङले सहकारीलाई कुनै पुराना ऐन, नीति, कानून, संरचना र अभ्यासले अप्ठेरो पारेको भए संशोधनका लागि सहयोगी बन्ने बताए । झन्डै तीन दशकदेखि बचत तथा ऋण सहकारीको अभियानमार्फत समुदायको सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक, जीवनस्तर उठाउन बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले पु¥याएको योग्दान सह्रानीय छ ।
 
नेपालको संविधान–२०७२ ले जनताको जीवनस्तर उकास्न सहकारीलाई अर्थतन्त्रको प्रमुख आधार मानेको छ । समाजवाद उन्मुख अर्थतन्त्रलाई स्वीकार गरेको संविधानले निजी, सार्वजनिक र सहकारीलाई तीन खम्बे अर्थनीतिको रुपमा परिभाषित समेत गरेको छ ।



More News



संस्थागतलाई खुलेकै दिनदेखि एफपिओ दिन पाउने सेबोनको नयाँ ब्यवस्था

Posted: 2018-06-20 08:15:30

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं- धितोपत्र वोर्डले संस्थागत लगानीर्कालाई खुलेकै दिनदेखि एफपिओ दिने निर्णय गरेको छ । बजारमा प्राथमिक शेयर निष्काशन गर्ने कम्पनीले आफ्नो शेयरमा एकजना लगानीकर्तालाई अधिकतम कति कित्ता शेयर लगानी गर्न दिने भन्ने निर्णय आफैँ गर्न पाउने ब्यवस्था उसले गरेको हो । ...


सांग्रिला डेभलपमेन्ट बैंकको मुल्य समायोजन

Posted: 2018-06-18 13:11:28

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौँ - सांग्रिला डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड (Shangrila Development Bank Ltd.) को २ दशमलव ५० प्रतिशत बोनस शेयर पछिको मुल्य समायोजन भएको छ । समायोजन मुल्य १५९.०२ रुपैयाँ तोकिएको छ । औषत आधार मुल्य भने २२८.५१ रुपैयाँ रहेको छ । ...


प्रभु बैंकको संस्थापक र सर्वसाधारण हकप्रद सेयर लिलामीमा

Posted: 2018-06-18 10:45:46

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं - प्रभु बैंकको संस्थापक र सर्वसाधारण हकप्रद सेयर लिलामी हुने भएको छ । निष्कासन गरिएको मध्ये आवेदन नपरेको २२ लाख ३२ हजार २६५ कित्ता लिलामी हुन लागेको हो । बैंकको संस्थापक समूहतर्फको १५ लाख ६० हजार २०३ र सर्वसाधारणको ६ लाख ७१ हजार ०६२ कित्तालाई आवेदन नपरेपछि लिलामी गर्न लागेको हो । बैंकले चुक्तापुँजी बढाउन गत माघ १० देखि फागुन २३ गतेसम्म हकप्रद सेयर निष्कासन गरेको थियो । ...


हकप्रद सेयर निष्काशनको तयारीमा ११ कम्पनी, बिक्रीका लागि धितोपत्र बोर्डमा आवेदन

Posted: 2018-06-17 09:54:32

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं - विभिन्न ११ कम्पनीले सात अर्ब ५४ करोड ७० लाख २४ हजार ८१ रुपैयाँ मूल्य बराबरको सात करोड ५४ लाख ७० हजार दुई सय ४० कित्ता हकप्रद सेयर निष्कासनको तयारी गरेका छन । १/१ वटा उत्पादनमूलक कम्पनी, जलविद्युत् र वाणिज्य बैंकका साथमा चार वटा माइक्रोफाइनान्स एवम् २।२ वटा बीमा कम्पनी र फाइनान्स कम्पनीले नेपाल धितोपत्र बोर्डमा हकप्रद सेयर बिक्रीका लागि आवेदन दिएका छन । ...


शेयर कारोवारमा सामान्य सुधार

Posted: 2018-06-16 07:45:22

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं- शेयर कारोवारमा यो साता सामान्य सुधार देखिएको छ । विगतमा निरन्तर ओरालो लागेको बजारमा यो साताभने सुधार देखिएको हो । नेपाल स्टक एक्स्चेञ्जका अनुसार यो साता नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा १८६ कम्पनीहरुको कारोबार भएको छ ।...


Advertisements