अन्तर्बार्ता

बैंक धेरै हुँदैमा अप्ठ्यारो हुँदैन-तुलसीराम गौतम

Posted: 2018-06-04 13:19:15

 
तुलसीराम गौतम/
प्रमुख कार्यकारी अधिकृत/
सेञ्चुरी कमर्सियल बैंक-
तुलसीराम गौतमले तीन दशकभन्दा लामो समय बैंकिङ क्षेत्रमा बिताए । हालसेञ्चुरी कमर्सियल बैंकको नेतृत्व सम्हालेका छन् । सरकारी स्वामित्वको नेपाल बैंकबाट बैंकिङ क्षेत्रमा प्रवेश गरेका गौतमले यो क्षेत्रमा ३४ वर्ष बिताइसकेका छन् । हाल सेञ्चुरी बैंकको करिब ५१ अर्ब रुपैयाँ कर्जा हुँदा पनि क्यापिटल एडिक्वेसी रेसियो १५ प्रतिशत रहेको उनी बताउँछन् । क्यापिटल एडिक्वेसी रेसियोका हिसाबले सेञ्चरीसँग अझै पनि ठूलो कर्जा दिन सक्ने क्षमता रहेको तर्कगर्ने गौतमसँग समग्र वित्तीय प्रणालीको अवस्थाका बारेमा गरिएको कुराकानीको संक्षेपः
 
बैंकिङ क्षेत्रमा लामो समयसम्म प्रणालीमा निक्षेपको समस्या भयो । यो कसको कमजोरीले हो ?
बैंकिङ प्रणालीमा निक्षेप नआउनुलाई बैंकरहरूको कमजोरी भन्न मिल्दैन । पछिल्लो समयमा कर्जाको माग उच्च भएकाले सोअनुसार निक्षेप वृद्धि नभएको हो । निक्षेप कति चाहिन्छ भनेर व्यक्तिगत मूल्याङ्कनभन्दा पनि कर्जाको मागले निर्धारण गर्छ । यसलाई तुलनात्मक रूपमा हेर्नुपर्छ । कर्जाको माग उच्च भएकाले त्यसका लागि आवश्यक निक्षेपको आपूर्ति कम भयो । निक्षेप पनि बढ्दै नबढेको होइन, तर कर्जाको तुलनामा निक्षेप कम बढेकाले ग्याप देखिएको हो । त्यसले गर्दा निक्षेपको खडेरी आएको हो । 
विगत लामो समयदेखि अस्थिर राजनीतिक वातावरण पछिल्लो समयमा स्थिरता उन्मुख हुनुका साथै देश संघीय मोडलमा गएको हुनाले विकास–निर्माणका काम सुरु हुँदा कर्जाको माग अझै बढ्ने देखिन्छ ।
सरकारले कर समयमा उठाइरहेको हुन्छ, तर विकास खर्च आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर मात्र गर्ने प्रचलन छ । त्यसले गर्दा बजारमा पैसाको आवश्यकता पर्छ । अब यो समस्या नहुन सक्छ । आगामी आर्थिक वर्षको सुरुदेखि नै खर्च हुने देखिन्छ । सरकारले आर्थिक वर्ष सुरु भएदेखि नै खर्च गर्न सुरु गर्ने र कर्जाको मागसँगै निक्षेपको पनि म्याच भएको खण्डमा निक्षेपको खडेरी नै पर्ने समस्या सहज हुन सक्छ । 
हामीकहाँ बचत गर्ने बानी कम छ । आन्तरिक तथा बाह्य रोजगार गर्ने नेपालीले उपभोगमा नै खर्च गर्ने प्रचलन छ । यसमा पनि सुधार आउनु आवश्यक देखिन्छ । बचत गर्ने बानीको विकास भएको खण्डमा बढ्दो कर्जाको मागलाई पनि थेग्ने निक्षेप आउने सम्भावना भने छ ।
नेपालीहरूको बचत गर्ने बानीमा सुधार गर्नका लागि बैंकहरूको कस्तो योगदान रहन सक्छ ?
बैंकहरूले बचत गर्ने बानीको विकासका लागि खोल्न सक्ने भूमिका भनेको बजारको महँगीअनुसारको ब्याजदर हो । पछिल्लो समयमा निक्षेपकर्ताले समान्यतः बजारको महँगीभन्दा धेरै नै पाएको अवस्था छ । आजभन्दा डेढ वर्षअघिको कुरा गर्दा बचत खातामा निक्षेपकर्ताले १ देखि ३ प्रतिशतसम्म मात्र ब्याज पाउँथे, तर अहिले बचतको ब्याजदर पनि ८ प्रतिशत पुगेको छ । मुद्दती निक्षेपमा १० देखि ११ प्रतिशत दिइ नै रहेका छौं । अहिलेको पुँजीको भ्यालु आगामी वर्ष घटेर जाने हुन्छ । त्यसैले पनि निक्षेपमा कम दर भएको खण्डमा पनि निक्षेप गर्ने बानीलाई सहयोग पुर्याउँदैन । ब्याजदरमा उतारचढाव भैरहन्छ, तर आजको दिनमा बैंकहरूले दिएको ब्याजदर बैंकमा पैसा राख्नका लागि उत्साह बढाउने खालको नै छ ।
हाम्रोमा ब्याजदर यति धेरै उतारचढाव हुन्छ किन ?
कर्जामा ब्याजदर समान्यतः दुई प्रकारको हुन्छ । एउटा भनेको फिक्स र अर्को बजारको उतारचढावअनुसार घटबढ हुने ब्याजदर हो । नेपालको सन्दर्भमा केही बैंकले केही कर्जाको फिक्स पनि गरे कि ! अन्यथा हाम्रो बजारको अवस्थाअनुसार घटबढ हुने ब्याजदर नै प्रचलनमा छ । हामीले ब्याजदर वढाएका मात्रै छैनौं, घटाएका पनि छौं । बंैकहरूलाई नेपाल राष्ट्र बैंकले स्प्रेड रेटमा कसिलो नीति लिएको छ । बैंकहरूले निक्षेप लिँदा एक वर्षको र कर्जा दिँदा ३० वर्षसम्मको पनि दिएका छन् । त्यो मिस म्याच भने भैरहेको छ ।
निक्षेपको ब्याजदर बजारको उतारचढावअनुसार घटबढ हुन्छ । तर, कर्जाको सन्दर्भमा ऋणीले ताकेका गरेको खण्डमा पनि घट्दैन किन  ?
बैंकहरूले तीन–तीन महिनामा ब्याजदर सार्वजनिक गर्ने अभ्यास छ । त्यसरी सार्वजनिक गरेपछि नेपाल राष्ट्र बैंकले त्योभन्दा बढी जान दिँदैन । व्यक्तिगत ग्राहकको सन्दर्भमा सार्वजनिक भएको ब्याजदरको ०.५ प्रतिशत मात्र तलमाथि गर्न पाइन्छ । निक्षेपको ब्याजदर ५ देखि ६ प्रतिशत हुँदा कर्जाको ब्याजदर १० भित्र नै थियो । आज निक्षेपको ब्याजदर नै दोहोरो अंकमा पुगेको छ भने कर्जाको ब्याजदर पनि त्यही अनुसार माथि गएको छ । यो भनेको ब्याजदरको प्रकारले फरक पारेको हो । हामीले फिक्समा नै कर्जा लगानी गर्दा पनि हुन्छ । यसका लागि केही कस्ट बढी लाग्न सक्छ । फिक्स ब्याजदर गर्दा बजारको भन्दा तलमाथि हुन सक्छ । हाम्रोमा फ्लोटिङ रेट भएकाले माथि मात्र होइन, तल पनि आउँछ । त्यस्तो अवस्थामा ग्राहक अर्को बैंकमा गएर कर्जा लिन्छ ।
 
समस्याका बाबजुद पनि बैंकहरूले नाफा त बढाएकै छन् नि ? 
बैंकको व्यवसायको प्रकृति भने केही फरक छ । हामीले खेलाउने अधिकांश पैसा निक्षेपकर्ताको हो । निक्षेपकर्ताले बैंकमा पैसा जोखिम लिएर राखेको हुँदैन । जोखिम लिने भए सेयर बजारलगायतका अन्य क्षेत्रमा लगानी गर्न सक्थे । तर, बैंकमा निक्षेप राख्दा ढुक्क भएर ब्याजसहित सावाँ पनि समयमा आउँछ भनेर हो । त्यसैले उनीहरूको पैसा फसाउन भएन । त्यसका साथै हाम्रो नियामक निकाय नेपाल राष्ट्र बैंकलाई पूर्ण रूपमा पालना गरेर पारदर्शि भएर गरेको बिजनेस हो । यो क्षेत्रका लगानीकर्ताले पनि त प्रतिफलका लागि लगानी गरेका हुन् भन्ने बिर्सन हुँदैन । धितोपत्र बजारमा सेयरको मूल्य पनि खासै बढेको देखिँदैन । त्यसैले पनि बैंकमा लगानी गर्ने लगानीकर्तालाई न्यूनतम १० प्रतिशत प्रतिफल दिनैप¥यो । सेयर बजारमा सेयर मूल्य उच्च भए त त्यसबाट पनि केही रिकभर हुन सक्छ । 
आगामी दिनमा ब्याजदर बढ्ने तथा निक्षेपको अभाव हुने समस्या सहज होला ? 
तीन महिनाअघि र आजको अवस्थामा नै केही सुधार आएको देखिन्छ । समस्या नै हटेको भने छैन । अहिलेको बजेट मंगलबार आउँदै छ । बजेट पनि आएपछि विकास खर्च समयमा नै खर्च हुन्छ भन्ने हल्ला छ । यो वास्तविक भएको खण्डमा धेरै सहज हुन्छ । 
 



More News



नेपालमा सिमेन्ट उद्योगको अवस्था राम्रो छ: सतिषकुमार मोर

Posted: 2018-07-25 06:49:24

सुनाखरी न्युज- चर्चित औद्योगिक घराना लक्की ग्रुपका अध्यक्ष सतिषकुमार मोर नेपाल उद्योग परिसंघ(सिएनआई) का वरिष्ठ उपाध्यक्ष हुन् । शिवम् सिमेन्टका प्रवर्दक समेत रहेका मोरसँग शिवम् सिमेन्टले पव्लिक कम्पनीको रुपमा पहिलो पटक प्राथमिक सेयर (आइपिओ) जारी गर्ने तयारी गरेको सन्दर्भमा नेपालमा सिमेन्ट बजारको अवस्था, चुनौती, अवसर लगायत बिषयमा मोरसँग गरिएको कुराकानी ।...


‘समाधनको सूत्र: सामूहिक विद्वताको प्रयोग’: प्रा. डा. भगवान कोइराला

Posted: 2018-07-14 09:34:25

प्रा. डा. भगवान कोइराला- भगवान कोइरालाको परिचय जरुरी छैन । उनले सहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय सेन्टरलाई स्थापित, परिचित र विश्वसनीय बनाए । पछि उनी त्रिवि, शिक्षण अस्पतालको पनि प्रमुख बने । अहिले उनी मनमोहन कार्डियोथोरासिक सेन्टरमा प्रमुख छन् । सरकारी अस्पतालमार्फत करिब १४ हजार मुटुको अप्रेसन गरेका उनले नेपालको चिकित्सा शिक्षा र सरोकारवाला राजनीतिको पनि मुटु छामेका छन् ।...


उत्कृष्ट बाणिज्य वन्दै छ कृषि विकास बैंकः लिलाप्रकाश सिटौला

Posted: 2018-07-11 12:07:09

कृषिक्षेत्रमा काम गर्ने भन्दै २०२४ सालमा स्थापना भएको बैङ्क यतिबेला विकास बैङ्कबाट परिवर्तन भई कमर्सियल बैङ्क बनिसकेको छ । राष्ट्र बैङ्कमा फस्ट क्लास अफिसर भएर काम गरिसकेका लिलाप्रकाश सिटौलाले सीईओको जिम्मेवारी सम्हालेपछि कृषि विकास बैङ्कले आफ्नो परम्परागत छविलाई परिवर्तन गर्दै ‘हाइटेक’ छवि बनाएको छ । यसै सन्दर्भमा बैंकका प्रमूख कार्यकारी अधिकृत लिलाप्रकाश सिटौलासँग गरिएको कुराकानीको संक्षेप ।...


नेपालमा इन्टरनेट शुल्क धेरै घटाउन सकिन्छ: अस्गर अली

Posted: 2018-06-30 19:29:13

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका सूचना प्रविधि विज्ञका रूपमा नियुक्त गरेका अस्गर अली नेपालको लोकप्रिय पेमेन्ट गेटवेमा इसेवाका अध्यक्ष हुन् । सूचना प्रविधि क्षेत्रमा १४ वर्षको अनुभव रहेका अली प्रधानमन्त्रीको विज्ञका रूपमा नियुक्त भएपछिका अनुभव र चुनौती तथा प्रविधि क्षेत्रका समसामयिक विषयमा गरिएको कुराकानीको संक्षेप । ...


मेलम्चीको पानी दसैंअघि जसरी पनि आउँछः सचिव ठाकुर

Posted: 2018-06-23 08:13:02

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौँ — मेलम्ची खानेपानी आयोजना अवपनि निर्धारित समयमा सम्पन्न हुने हो कि होइन भन्ने प्रतीक्षा मुलुकमा ब्यवग्ररुपमा भइरहेको छ । आयोजनाको समय लम्बिदै जाने र त्यसबापत राज्यले थप खर्च पनि गरिरहनु पर्ने देखिएको छ । आयोजनाको तालुक मन्त्रालयका रुपमा रहेको खानेपानी तथा सरसफाइ मन्त्रालयको सचिवमा गजेन्द्रकुमार ठाकुर हालै पुनः जिम्मेवारीमा पुगेका छन् । सचिव ठाकुरसँग मेलम्ची आयोजना र सरोकारका विषयमा गरिएको कुराकानीको संक्षेप ।...


Advertisements