स्वास्थ्य-जीवनशैली

वंशाणुगत कारणले पनि हुन सक्छ क्यान्सर

Posted: 2018-06-12 21:00:36

 
सुनाखरी न्युज 
 
नेपालमा पछिल्लो समय क्यान्सर रोग भयावह बन्दैछ । गलत खानपान, बदलिँदो जीवनशैली, लामो समय एकै ठाउँमा बसेर काम गर्ने बानी लगायतले मानिसमा क्यान्सर रोग बढाउँदैछ ।  क्यान्सर दश प्रतिशत वंशाणुगत र बाँकी ९० प्रतिशत विभिन्न कारणले हुन्छ । प्रायः क्यान्सर ५० वर्ष कटेपछि मात्र देखिने भएकाले धेरै मानिस यो रोग ५० कटेपछि मात्र हुन्छ भन्ने ठान्छन, जुन एक हदसम्म गलत होइन ।
 
यदि पचास वर्षपछि देखापर्ने पेटको क्यान्सर र महिलामा पाठेघर र स्तन क्यान्सर युवा अवस्थामै देखापर्‍यो भने त्यसको कारण वंशाणुगत हुनसक्छ । पुरुषहरुमा हुने स्तन क्यान्सर पनि वंशाणुगत हुनसक्छ । किनकी, पुरुषहरुमा वंशाणुगत बाहेक अन्य कारणले स्तन क्यान्सर हुने सम्भावना एक प्रतिशत मात्र हुन्छ । कुनै परिवारमा दाजुभाइ दिदीबहिनी वा आमाबाबुमध्ये कुनै दुई वा दुई  जनाभन्दा बढीमा क्यान्सर देखिएमा, एक व्यक्तिलाई शरीरको कुनै दुई अंगमा या शरीरका विभिन्न अंगहरुमा मल्टिपल क्यान्सर देखिएमा पनि त्यो वंशाणुगत हुनसक्छ ।
 
वंशाणुगत क्यान्सर विभिन्न प्रकारका हुन्छन् । स्तन क्यान्सर, पाठेघरको मुखको क्यान्सर, ठूलो आन्द्राको क्यान्सर, थाइराइड क्यान्सर, प्रोेस्टेट क्यान्सर, सफ्ट टिस्यू सार्कोमा, मस्तिष्कको ट्यूमर, छाला सम्बन्धी क्यान्सर तथा बच्चाहरुमा आँखाको क्यान्सर इत्यादि पनि वंशाणुगत क्यान्सरमा पर्दछन् ।
 
वंशाणुगत क्यान्सर वंशजको आधारमा हुने भएकाले प्रारम्भिक अवस्थामै रोग पत्ता लागेमा निश्चित स्वास्थ्य परीक्षणद्वारा पनि निको पार्न सकिन्छ । विशेषगरी, भाइरसको संक्रमणबाट हुने पाठेघरको मुखको क्यान्सर रोक्न सकिन्छ । समयमै खोप लगाएर तथा नियमित रुपमा ‘प्याप स्मेयर टेष्ट’ गरेर पनि पाठेघरको मुखको क्यान्सर हुनबाट जोगाउन सकिन्छ ।
 
हेपाटाइटिस ‘बी’का कारण कलेजोमा हुने क्यान्सर, घामको विकीरणका कारण हुने छालाको क्यान्सर, फोहर प्रदुषणका कारण हुने क्यान्सर परीक्षणपछि मात्र पत्ता लाग्ने भएकाले यस्ता क्यान्सर सुरुवाती अवस्थामै पत्ता लगाउन सकेको अवस्थामा निर्मूल पार्न सकिन्छ । त्यसको लागि यस्ता रोगको जोखिममा रहेका मानिसहरुले वर्षमा कम्तीमा एक पटक अनिवार्य स्वास्थ्य जाँच गराउन आवश्यक छ ।
 
नेपालमा वंशाणुगत क्यान्सरबाट पीडित हुनेको संख्या उल्लेख्य छ । तर व्यवहारिक कठिनाइका कारण उनीहरुको यकिन तथ्यांक छैन । यसतर्फ परिवार या चिकित्सकले पनि चासो दिएको पनि पाइँदैन ।यसैलाई हेक्का राख्दै हरिसिद्धिस्थित नेपाल क्यान्सर रिसर्च सेन्टरले डेढ वर्ष यता वंशाणुगत क्यान्सरसम्बन्धी कार्यक्रम नै सञ्चालन गर्दै आएको छ । कार्यक्रमअन्तर्गत नेपाल क्यान्सर रिसर्च सेन्टरमा आउने कुनै पनि विरामीलाई सुरुमै क्यान्सर भए(नभएको जाँच गरिन्छ । क्यान्सर देखिएको खण्डमा उनीहरुलाई ‘जेनेटिक क्लिनिक’मा पठाइन्छ ।
 
उक्त क्लिनिकमा विरामीको तीनपुस्ते विवरण संकलन गरिन्छ, जसमा परिवारको संख्या र उनीहरुलाई लागेका रोगबारे जानकारी लिइन्छ । परिवारमा कसलाई के रोग लागेको छ ? कसैको मृत्यु भएको भए के कारणले भएको हो ? कसैलाई क्यान्सर छ भने कुन अंगको क्यान्सर हो ? कुन उमेरमा पत्ता लगाएको ? आदि विस्तृत जानकारी सहितको ‘फेमिली ट्री’ बनाइन्छ । सोही आधारमा परिवारमा कसैलाई वंशाणुगत क्यान्सर लागेको पाइएमा उनीहरुलाई त्यसको जोखिमबारे जानकारी दिइन्छ । मानिसको शरीर कयौं प्रकारका कोशिकाबाट बनेको हुन्छ । शरीरलाई स्वस्थ राख्न यी कोशिकाहरुको उल्लेख्य भूमिका हुन्छ ।
 
शरीरलाई स्वस्थ राख्न यी कोशिका वृद्धि हुनुका साथै समय समयमा विभाजित समेत हुन्छन् । तर त्यही कोशिकामा जब क्षति हुन्छ वा उक्त कोशिका मर्छ, त्यसको ठाउँमा नयाँ कोशिका बन्ने गर्छ ।
 
 
 
 



More News



स्वास्थ्य मन्त्रालयद्वारा दुई दिनभन्दा बढी ओपीडी बन्द नगर्न सरकारी अस्पताललाई परिपत्र

Posted: 2018-10-16 12:15:13

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं - स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले दसैंको समयमा दुई दिनभन्दा बढी बहिरंग सेवा (ओपिडी) बन्द नगर्ने निर्णय गरेको छ ।मन्त्रालयले दसैं तथा तिहारमा बढीमा लगातार दुई दिन भन्दा बढी बहिरंग सेवा बन्द गर्न नहुने निर्णय गरेको हो ।


दशैंमा यस्ता गल्ति हुन सक्छन, वेलैमा सजग वनौं

Posted: 2018-10-15 06:22:23

डा. केदार सेन्चुरी/ काठमाडौं- दशैंमा हामी आ(आफ्नो कामधन्दाबाट विश्राम लिन्छौं । काम, कमाई सबैको तनावबाट मुक्त भएर दशैं मनाईन्छ । आफन्तसँग भेटघाट गरिन्छ, मिठो(मसिनो खाइन्छ, रमाइलो गरिन्छ । भनौं, विन्दस ढंगले चाडको उल्लासमा हराउँछौं । तर, यतिबेला हामी आफ्नो स्वास्थ्यको भने उति ख्याल गर्दैनौं । खाने, बस्ने, सुत्ने समय तालिका मिल्दैन । आवश्यकभन्दा बढी खान्छौं । ...


एमबीबीएस अध्ययन शुल्क बढाउन नपाइने, यसअघि नै बढी लिने कलेजले तत्कालन फिर्ता गर्नुपर्ने निर्णय

Posted: 2018-10-15 05:56:28

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं- सरकारले एमबीबीएस अध्ययन शुल्क नबढाउने निर्णय गरेको छ । साथै कुनै कलेजले विद्यार्थीहरुबाट बढी रकम लिएको भए फिर्ता गर्नु पर्ने मन्त्रिपरिषद्को निर्णय छ । मन्त्रिपरिषद्को आइतबार बसेको बैठकले एमबीबीएस अध्ययनको शुल्क नबढाउने निर्णय गरेको हो । चिकित्सा शिक्षा आयोग गठन नभएको लगायतका कारण शुल्क नबढाउने निर्णय गरिएको शिक्षामन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले बताए ।...


पेट चिरेर बच्चा जन्माउने दर किन बढ्दैछ चिन्ताजनक रूपमा ?

Posted: 2018-10-13 07:22:46

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं — सिजेरियन सेक्सन अर्थात् आमाको पेट चिरेर बच्चा जन्माउने दर महामारीको अनुपातमा फैलिएको र यो चिन्ताजनक रूपमा प्रयोग भइरहेको विज्ञहरूले बताएका छन् । आमा र बच्चाको सुरक्षाका लागि सिजेरियन सेक्सन एक महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया हो । उदाहरणका लागि, जन्मअघि बच्चालाई अप्ठ्यारो परिरहेको छ वा आमाको रक्तस्राव भइरहेको छ भने यसको आवश्यकता पर्छ । तर विज्ञहरूले यस्तो अवस्था १० देखि १५ प्रतिशत मात्र हुने र स्वास्थ्यका लागि आवश्यक भएमा मात्र गर्नुपर्ने बताए । ...


आज विश्व मानसिक स्वास्थ्य दिवस, नेपालमा पनि मनाइँदै

Posted: 2018-10-10 14:16:20

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं - विश्व मानसिक स्वास्थ्य दिवस आज नेपालसहित विश्वभर मनाईँदैछ । हरेक वर्ष अक्टोबर १० का दिन मानसिक स्वास्थ्यबारे जनचेतना फैलाउने उद्देश्यसहित दिवस मनाउने गरिएको छ । मानसिक ...


Advertisements