स्वास्थ्य-जीवनशैली

दशैंमा यस्ता गल्ति हुन सक्छन, वेलैमा सजग वनौं

Posted: 2018-10-15 06:22:23

 
 
डा. केदार सेन्चुरी/
काठमाडौं-
दशैंमा हामी आ(आफ्नो कामधन्दाबाट विश्राम लिन्छौं । काम, कमाई सबैको तनावबाट मुक्त भएर दशैं मनाईन्छ । आफन्तसँग भेटघाट गरिन्छ, मिठो(मसिनो खाइन्छ, रमाइलो गरिन्छ । भनौं, विन्दस ढंगले चाडको उल्लासमा हराउँछौं ।
 
तर, यतिबेला हामी आफ्नो स्वास्थ्यको भने उति ख्याल गर्दैनौं । खाने, बस्ने, सुत्ने समय तालिका मिल्दैन । आवश्यकभन्दा बढी खान्छौं । आवश्यक भन्दा कम सुत्छौं । व्यायाम गरिदैन । शारीरिक श्रम गरिदैन । यही कारण त, दशैंको अस्तव्यस्त जीवनशैलीले हामीलाई रोगी बनाउन सक्छ । त्यसैले यसबेला स्वास्थ्यप्रति सर्तक रहँदै दशैं मनाउनुपर्छ ।
 
 
 
 
– दशैँमा खसी, बंगुर काट्ने, मासुसँगै गेडागुडीको पनि प्रायोग गर्ने गरेको पाइन्छ । यसरी अत्याधिक रुपमा प्रोटिनको मात्रा सेवन गर्दा युरिक एसिड, मिर्गौलामा पत्थरी जस्ता समस्याको जोखिम बढेर जाने गर्छ । मासुको अत्याधिक सेवनबाट जोगिन आवश्यक हुन्छ ।
 
– दशैँमा प्राय मानिस आफन्त भेटघाटको लागि पनि बढी मात्रामा यात्रा गर्छन् । यस्तो बेला खानामा विशेष ख्याल राख्नुपर्ने हुन्छ । यस्तो वेला बढी मदिरा र मासुको सेवन गर्दा पेटको समस्या बढेर जानुका साथै सुगर पनि मात्रा बढेर जने गर्छ ।
 
– दशैँमा विहानदेखि वेलुकासम्म मासुमात्र खाने गरेको पनि पाइन्छ । मासुसँगै मदिरा पनि सेवन गरिरहेका हुन्छन् । यसो गर्दा मानिस तत्कालै वेहोस् भने समस्या पनि हुन्छ । यसका साथै कलेजो र मस्तिष्कलाई पनि अल्पकालिन र दीर्घकालिन रुपमा असर पुर्‍याउन जान्छ ।
 
– दशैँ आएसँगै चिसो पनि विस्तारै बढ्दै गइरहेको छ । यसै पनि दशैँको समयमा भिडभाड बढी हुन्छ । सचेतता नअपनाई त्यस्तो भीडभाडमा हिड्दा विभिन्न भाइरसले आक्रमण गर्ने डर हुन्छ । टन्सीलाइटिस र खोकीको जोखिम पनि त्यत्तिकै मात्रामा हुने गर्छ ।
 
डा. केदार सेन्चुरी
– बोसोयुक्त मासुको प्रयोग गर्न गर्नु हुँदैन । मसल्सको पार्ट खानुपर्छ । बोसोयुक्त मासु खानको लागि मिठो त हुन्छ । तर, यसले उच्च रक्तचाप र हृदयघातको सम्भावनालाई बढाएर लैजाने काम गर्छ ।
 
– कब्जीयतको समस्या भएकाहरुले मासुलाई निकै कम मात्रामा प्रयोग गर्नु पर्छ । नत्र समस्या झन् बल्झिएर जान्छ ।
 
– नुनको कम प्रयोग गर्न आवश्यक हुन्छ । किनकी मासुमा पनि अत्याधिक नुनको मात्रा हुन्छ । बढी मात्रामा नुनको प्रयोग गर्दा मुटु रोगको जोखिम बढेर जान्छ । यसले अन्य शारिरिक समस्या पनि निम्त्याउन सक्छ ।
 
– खानेकुराको अत्याधिक प्रयोगले अपचको समस्या त हुने नै भयो । झाडा पखाला र विभिन्न जुकाहरुको पनि त्यत्तिकै जोखिम बढेर जाने गर्छ ।
 
सावधानी
 
– मासुलाई जहिले पनि डिफ्रिजमा राख्न जरुरी हुन्छ । फ्रिज नभएको अवस्थामा ताजै मासुको प्रयोग गर्दा राम्रो हुन्छ ।
 
– मासुमा कुनै प्रकारका गन्ध आएमा प्रयोग गर्नु हुँदैन । किनकी गन्ध आउनु भनेकै कुनै न कुनै संक्रमण छ भन्नेको सूचना हो । सुकाउने हो भने राम्रोसँग सुकेपछि मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ ।
 
– बजारमा मिसावटयुक्त मासु पनि बेचिरहेको हुन सक्छ । त्यसैले यस्तो कुरावाट बच्न जरुरी हुन्छ । आफुले नियमित लिइराख्ने ठाउँबाटै खरिद गर्दा राम्रो हुन्छ ।
 
– मासुलाई भण्डारण गर्दा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ । बासी मासु नखाएकै राम्रा हुन्छ ।
 
– दशैँमा सन्तुलित खानको प्रयोग गर्नुपर्छ । धेरै ठाउँमा खानु छ भने थोरथोरै मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ । र, मसला र चिल्लो पिरोको निकै कम प्रयो गरेको राम्रो ।
 
– कतिपय ठाउँमा कचिला खाने परम्परा हुन्छ । त्यसरी काचै मासु खानु भनेको अत्यन्तै हानिकारक हुन्छ । यसबाट विभिन्न संक्रमण हुनुका साथै अपचको समस्या हुन्छ ।
 
– बाथका, कलेजो, मधुमेह, युरिक एसिड, मिर्गौला र मुटु रोग जस्तो दिर्घरोगीले खसीको मासु सेवन गर्दा विषेश ध्यान पुर्‍याउनुपर्ने खनलाइनमा खबर छ ।
 
लेखक वीर अस्पताल आकस्मिक विभागका प्रमुख कन्सल्टेन्ट जनरलिस्ट हुन् ।



More News



दशैंमा यस्ता गल्ति हुन सक्छन, वेलैमा सजग वनौं

Posted: 2018-10-15 06:22:23

डा. केदार सेन्चुरी/ काठमाडौं- दशैंमा हामी आ(आफ्नो कामधन्दाबाट विश्राम लिन्छौं । काम, कमाई सबैको तनावबाट मुक्त भएर दशैं मनाईन्छ । आफन्तसँग भेटघाट गरिन्छ, मिठो(मसिनो खाइन्छ, रमाइलो गरिन्छ । भनौं, विन्दस ढंगले चाडको उल्लासमा हराउँछौं । तर, यतिबेला हामी आफ्नो स्वास्थ्यको भने उति ख्याल गर्दैनौं । खाने, बस्ने, सुत्ने समय तालिका मिल्दैन । आवश्यकभन्दा बढी खान्छौं । ...


एमबीबीएस अध्ययन शुल्क बढाउन नपाइने, यसअघि नै बढी लिने कलेजले तत्कालन फिर्ता गर्नुपर्ने निर्णय

Posted: 2018-10-15 05:56:28

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं- सरकारले एमबीबीएस अध्ययन शुल्क नबढाउने निर्णय गरेको छ । साथै कुनै कलेजले विद्यार्थीहरुबाट बढी रकम लिएको भए फिर्ता गर्नु पर्ने मन्त्रिपरिषद्को निर्णय छ । मन्त्रिपरिषद्को आइतबार बसेको बैठकले एमबीबीएस अध्ययनको शुल्क नबढाउने निर्णय गरेको हो । चिकित्सा शिक्षा आयोग गठन नभएको लगायतका कारण शुल्क नबढाउने निर्णय गरिएको शिक्षामन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले बताए ।...


पेट चिरेर बच्चा जन्माउने दर किन बढ्दैछ चिन्ताजनक रूपमा ?

Posted: 2018-10-13 07:22:46

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं — सिजेरियन सेक्सन अर्थात् आमाको पेट चिरेर बच्चा जन्माउने दर महामारीको अनुपातमा फैलिएको र यो चिन्ताजनक रूपमा प्रयोग भइरहेको विज्ञहरूले बताएका छन् । आमा र बच्चाको सुरक्षाका लागि सिजेरियन सेक्सन एक महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया हो । उदाहरणका लागि, जन्मअघि बच्चालाई अप्ठ्यारो परिरहेको छ वा आमाको रक्तस्राव भइरहेको छ भने यसको आवश्यकता पर्छ । तर विज्ञहरूले यस्तो अवस्था १० देखि १५ प्रतिशत मात्र हुने र स्वास्थ्यका लागि आवश्यक भएमा मात्र गर्नुपर्ने बताए । ...


आज विश्व मानसिक स्वास्थ्य दिवस, नेपालमा पनि मनाइँदै

Posted: 2018-10-10 14:16:20

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं - विश्व मानसिक स्वास्थ्य दिवस आज नेपालसहित विश्वभर मनाईँदैछ । हरेक वर्ष अक्टोबर १० का दिन मानसिक स्वास्थ्यबारे जनचेतना फैलाउने उद्देश्यसहित दिवस मनाउने गरिएको छ । मानसिक ...


एन्टिबायोटिक रेजिस्टेन्ट औषधी बिज्ञानको एक चुनौती

Posted: 2018-10-08 09:50:48

सुनाखरी न्युज/ काठमाडौं - सरल भाषामा ब्यक्त गर्दा मानब शरीरलाइ असर गर्ने बिभिन्न प्रकार किटाणुहरुको रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि तिनीहरुको विरुद्धमा दिइने पदार्थलाइ एन्टीबायोटिक भनिन्छर अठारौ सताब्दिको अन्त्य ...


Advertisements